X
نام کاربری :   
کلمه عبور :   
 
متن تصویر:
صفحه اصلی > مقالات 

 

آخرین مطالب
چهارشنبه 23 آبان 1397
دکتر هادی کریمی اصل معاون توسعه پیشگیری بهزیستی استان قم با ریاست مؤسسه سبک زندگی آل یاسین دیدار و گفتگو کردند.
به گزارش اداره روابط عمومی مؤسسه سبک‌زندگی آل یاسین؛ دکتر هادی کریمی اصل معاون توسعه پیشگیری بهزیستی استان قم با ریاست مؤسسه سبک زندگی آل یاسین دیدار و گفتگو کردند.
يکشنبه 20 آبان 1397
کتاب شیوة مواجهه با مخالفان در سبک زندگی پیامبر(ص) و اهل بیت(ع)
کتاب شیوة مواجهه با مخالفان در سبک زندگی پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) توسط این مؤسسه منتشر شد.
سه شنبه 15 آبان 1397
دیدار حجت الاسلام دکتر فعالی با حجت الاسلام مهدی مقامی
به گزارش اداره روابط عمومی مؤسسه سبک‌زندگی آل یاسین؛ سرپرست معاونت فرهنگی اجتماعی سیاسی حوزه علمیه خراسان حجت الاسلام مهدی مقامی با حجت الاسلام دکتر فعالی، ریاست مؤسسه سبک زندگی آل یاسین دیدار و گفتگو کرد.
سه شنبه 15 آبان 1397
کارگاه سبک زندگی در آموزه های قرآن و عترت 4
کارگاه آموزشی سبک زندگی در آموزه های قرآن و عترت با مشارکت مؤسسه سبک زندگی آل یاسین و مدرسه تخصصی قرآن و عترت خراسان، در مشهد برگزار شد.
يکشنبه 13 آبان 1397
کرسی آزاداندیشی ارائه نظر «عرصه های فقهی در تدوین فرهنگ رانندگی» با حضور معاونت راهور ناجا
اولین کرسی آزاداندیشی سبک زندگی اسلامی با عنوان «عرصه های فقهی در تدوین فرهنگ رانندگی» با حضور معاونت راهور ناجا برگزار شد.
کودک‌آزاری از منظر اسلام
از نظر اسلام، خشونت و آزار و به‌طورکلی به‌کارگیری روش‌هایی‌ که‌ به‌ ضرر جسمى و مالى دیگران منجر می‌شود‌، اِعمال‌ روش‌های‌ خشن‌، به‌خصوص‌ در رابطه با مسائل تـربیتى و در رابطه با انسان‌هایی که خداوند به آنان شخصیت و کرامت عطا فرموده، از جمله کودک ...
نویسنده: عبدالرضا آتشین صدف

از نظر اسلام، خشونت و آزار و به‌طورکلی به‌کارگیری روش‌هایی‌ که‌ به‌ ضرر جسمى و مالى دیگران منجر می‌شود‌، اِعمال‌ روش‌های‌ خشن‌، به‌خصوص‌ در رابطه با مسائل تـربیتى و در رابطه با انسان‌هایی که خداوند به آنان شخصیت و کرامت عطا فرموده، از جمله کودک ـ جز در مواردى که خداوند متعال‌ و شریعت مقدس اسلام در مبارزه با کفر و شرک و دفع ظلم از مظلومان تجویز کرده ـ ممنوع است. خـشم و قـهر تنها می‌بایست براى خدا و رضاى او صورت گیرد. از دیدگاه قرآن، ظلم، ستم و آزار رساندن به دیگران از هدایت ناصحیح ناشى می‌شود و معمولاً بر جهل، تـرس‌، نـیاز‌، کمبود و خباثت درونى افراد اسـتوار‌ اسـت‌. از دیدگاه قرآن، ستم و آزار رساندن به دیگران محکوم است و ازاین‌رو، باید به هر وسیله‌ای جلوى آن گرفته شود. چنان‌که در‌ قرآن‌ می‌خوانیم: «... و مَا اللَّهُ‌ یریدُ‌ ظُلْما لِلْعالَمینَ[1]؛ ... و خـداوند هیچ‌گاه ستم برجهانیان را نمی‌خواهد.» همچنین در روایات و احادیث فراوانى، شـکنجه ‌و آزار رسـاندن به مردم نهى شده و وعده عذاب‌ خداوند به ضارب و عامل‌ آن‌ داده شده اسـت. پیامـبر اکرم (ص)در این رابطه می‌فرمایند: «بهترین اقسام جهاد آن است که کسى روز آغاز کند و در اندیشه ظلم به کسـى نباشد»[2] و یا امام صادق (ع)فرمودند: «اگر کسى دیگرى را تازیانه بزند، خداوند او را بـا تازیانه‌ای از آتش خواهد زد».[3]

1) کودک‌آزاری از دیدگاه قرآن

نخستین و مهم‌ترین حقى که درباره کودکان‌ به‌ آن توجه شده، حق حیات است که خود مبناى سایر حقوق قرار می‌گیرد. مخالفت شدید قـرآن بـا کشتن فرزندان[4]، به علت ترس از تنگدستى و ناتوانى در‌ رفع‌ نیازهاى‌ مادى ایشان[5] یا‌ ننگ‌ داشتن‌ از دختر بودنشان، یعنى دخالت دادن جنسیت نوزاد در رعایت حق حیات وى، بر همین موضوع دلالت دارد.[6] قرآن‌ در این‌باره تـا آنجا پیش می‌رود که‌ محروم‌ کردن کودکان را از حق حیات، چونان شرک به خدا، حرام می‌داند و آن را رفتارى نابخردانه، خطایى بزرگ‌ و موجب‌ خسران‌ و گمراهى و خروج از مسیر دین و هدایت الهى می‌شمارد.[7]

همچنین در مـیان آیاتـى که به مسئله پرهیز از کودک‌آزاری اشاره دارند، می‌توان‌ به‌ این‌ آیه استناد کرد: «ألا تُضارَّ والِدة بِوَلدٍها و لا مَولودٌ لَهُ بِوَلدِه‌»[8]؛ یعنی مادر، فرزند خود را ـ در اثر خشمى که نسبت به پدر‌ دارد‌ ـ از‌ شیر دادن رها نکند. هـمچنین پدر ـ بـراى ضـرر رساندن به مادر ـ نوزاد‌ را‌ از‌ مـادر نـگیرد؛ زیرا نـتیجه این عمل ضرر به نوزاد است. از این آیه شریفه‌ می‌توان‌ دلالت روشنى را نسبت به حرمت کودک‌آزاری دریافت کرد.

عـلاوه بـر آیات ذکرشده، آیاتى از قرآن‌ نیز‌ تلویحاً‌ بر مهرورزى والدین بـه فـرزندان و اهتمام آنان بر تربیت ایشان تأکید دارد و ضمن اشاره‌ به‌ لزوم تکریم و محبت به فرزندان، از آن‌ها با عناوینى همچون نور چـشم[9] و زینت‌بخش زندگى[10] یاد کرده است.

2) کودک‌آزاری در روایات

در خصوص نهى و حرمت کودک‌آزاری و لزوم حفظ حرمت کودکان، روایات‌ و احادیث‌ متعددى‌ وجود دارد که به چند نمونه از آن‌ها اشاره می‌شود:

ـ پیامـبر اکرم (ص)‌فرمودند: «فرزندان خود را احترام کنید و با آنان مؤدب رفـتار کنـید».[11] همچنین حضرت فرمودند: «نـگاه محبت‌آمیز پدر بر فرزند خود، عبادت محسوب می‌شود‌»[12] و «در بهشت‌ خانه‌ای‌ است که به‌ آن‌ خـانه شـادى می‌گویند‌؛ به‌ آن درنمی‌آید مگر کسى که کودکان را شاد کند».[13]

ـ امیر مؤمنان‌ على (ع)در‌ زمـینه‌ تـربیت کودکان و عدم‌ استفاده‌ از تنبیه بدنى می‌فرمایند: «پندپذیرى انسان عاقل به‌وسیله ادب و تربیت است، این چهارپایان و حـیوانات‌ هـستند‌ که‌ با زدن تربیت می‌شوند».[14]

ـ امام‌ صادق‌ (ع)‌ می‌فرمایند: «مردى که نسبت به فـرزند خـود محبت بسیار دارد مشمول رحمت و عنایت مخصوص خـداوند بـزرگ اسـت».[15]

ـ امام‌ رضا (ع)بـه مردى فـرمودند: پدر و مـادر دارى؟ عـرض کرد: نه فرمود: فرزند دارى؟ گفت: آرى. فرمود: «بـه او مـحبت کن که این کار‌ براى‌ تو به‌عنوان نیکى به‌ پدر‌ و مادر شمرده خواهد شد».[16]

3) حکم شرعی کودک‌آزاری

با توجه به آثـار سـوء بدرفتارى و خشونت نسبت به کودکان و نتایجى که این‌گونه اعمال بر کودکان و آینده آنان بر جاى می‌گذارد و هـمچنین نظر ویژه‌ای‌ که دین‌ مبین اسلام بـه این امانت‌های الهـى دارد، در اینـجا بـه ذکر نظر برخى از مراجع عـظام‌ که درباره مصادیق کودک‌آزاری بیان فرموده‌اند، می‌پردازیم:

ـ آیت‌‌اللّه‌ العظمى‌ سیستانى معتقد است: تنبیه بدنى جـایز نـیست مگر اینکه تأدیبى که لازم است متوقف بـر آن بـاشد‌ و ‌‌در‌ این صـورت، پدر یا کسـى که از سـوى او مجاز است می‌تواند‌ به ‌نحوی ‌که موجب سرخ یا کبودشدن نباشد کودک را بزند؛ ولى به احتیاط واجب نباید‌ از سه ضربه سبک تـجاوز کنـد و به ‌هر حال، اگر موجب سرخى یا‌ کبودى شـد دیه دارد؛‌ حـتى‌ اگـر از سـوى پدر بـاشد و بـه احتیاط واجب، زدن به هر نحو باشد پس از سن بلوغ جایز نیست و اگر حاکم شرع تشخیص دهد که پدر و مادر از نظر حفظ سلامتى‌ کودک مورد اطمینان نیستند می‌تواند آنان را از حق حـضانت و سرپرستى کودک محروم کند.

ـ آیت‌اللّه العظمى مکارم شیرازى بر این عقیده است که کودک‌آزاری در شرع اسلام جایز‌ نیست‌ و هرگاه پدر یا مادرى مرتکب چنین کارى شوند حاکم شرع می‌تواند آنان را تعزیر کند و اگر کارى باشد که منتهى به فـوت یا نـقص عضو یا جراحتى گردد، دیه‌ دارد‌، ولى تنبیه‌های جزئى و مختصر که هیچ‌گونه اثرى روى بدن نگذارد آن‌هم در صورت ضرورت، مانعى ندارد و چه بهتر که از آن‌هم صرف‌نظر شود و از طریق تشویق و محبت‌ اقدام‌ به تـربیت شـود.

ـ آیت‌اللّه العظمى صافى گلپایگانى معتقد است که تأدیب فرزندان بر پدر لازم است؛ ولی در حدودى که شارع مقدس اجازه داده و دستور شرع به اتفاق‌ همه‌ مراجع‌ تقلید این اسـت‌ که‌ تنبیه‌ باید به نحوى بـاشد که مـوجب دیه نشود.


[1]. آل‌عمران: 108

[2]. عابدینى‌، مجموعه‌ کبیر‌ (از خاتم‌الانبیا صلی‌الله‌ عـلیه‌ و آله تـا‌ خاتم‌الاوصیا‌ علیه‌السلام)، ص150

[3]. حر عاملی، وسائل الشیعه، ج19، ص12

[4]. انعام: 137

[5]. انعام: 151

[6]. نحل: 58 و 59‌

[7]. انعام‌: 137، 140 و 151

[8]. بقره‌: 233

[9]. فـرقان‌: 74

[10]. کهف: 46

[11]. نورى‌، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج6، ص625

[12]. طبرسى، مکارم الاخـلاق، ص222

[13]. جوادى آملى، مفاتیح الحیاه، ص389‌

[14]. فلسفى، الحدیث، ج1، ص48‌

[15]. محمدى ری‌شهری، میزان الحکمه، ج1، ص76

[16]. نورى، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج2، ص226